Reken eerst uit wat de spiegel weegt: vlakglas is ongeveer 2500 kg per m³, dus 4 mm glas weegt 10 kg per m² en 6 mm glas 15 kg per m². Een spiegel van 80 × 120 cm in 6 mm komt daarmee op zo'n 14 kg zonder lijst, en dat is de maat waarop u de bevestiging kiest, niet de afmeting van het glas.
Bereken het gewicht voordat u een bevestiging kiest
De meeste spiegels worden verkocht met een afmeting en zonder gewicht, en dat is precies het getal dat u nodig heeft. Het is eenvoudig zelf uit te rekenen. Vlakglas heeft een dichtheid van ongeveer 2500 kg per m³. Vermenigvuldig die met de dikte in meters en u heeft het gewicht per vierkante meter:
- 4 mm glas: 10 kg per m²
- 6 mm glas: 15 kg per m²
- 8 mm glas: 20 kg per m²
Een spiegel van 60 × 90 cm beslaat 0,54 m². In 4 mm weegt hij dus ruim 5 kg, in 6 mm bijna 8 kg. Een exemplaar van 80 × 120 cm komt in 6 mm op ongeveer 14 kg. Tel daar een massief houten of metalen lijst bij op en u zit al gauw op het dubbele van wat mensen schatten.
De dikte staat meestal in de productgegevens; is dat niet zo, meet hem dan aan de rand met een schuifmaat. Het verschil tussen 4 en 6 mm bepaalt of u met een gewone plug wegkomt of niet.
Er bestaat geen norm voor het ophangen van een spiegel
Het is de moeite waard om dat expliciet te zeggen, want er wordt vaak naar verwezen. Er is geen Nederlandse of Europese norm die voorschrijft hoe een spiegel aan een wand moet worden bevestigd. De Europese meubelnormen gaan over de stabiliteit van kasten, niet over muurbevestiging.
Dat betekent dat u zelf de marge kiest. De praktische regel die overblijft is eenvoudig: kies een bevestiging die het volle gewicht met een ruime marge aankan, verdeel de last altijd over twee punten, en ga bij twijfel een maat zwaarder. Bij glas is de schade van een fout niet een gat in de muur maar een gebroken ruit op de vloer.
Boven een bed, een bank waar kinderen op spelen, of een plek waar mensen langs schuiven, is dat argument sterker dan waar dan ook. Daar is een leunende spiegel op de grond of op een dressoir de rustigere oplossing.
Bevestiging per wandtype
In beton, baksteen en kalkzandsteen boort u met een steenboor en gebruikt u pluggen die bij de schroefmaat horen. Voor 15 kg over twee punten is dat een gewone bevestiging, mits het boorgat stofvrij is.
In gipsplaat wordt het lastiger. Zoek met een detector de houten of metalen regel achter de plaat en schroef daarin; dat is de enige oplossing die bij dit gewicht comfortabel is. Lukt dat niet, gebruik dan zware hollewandpluggen en verdeel over minstens twee, liever vier punten ver uit elkaar. Bedenk daarbij dat een spiegel niet alleen naar beneden trekt: de onderrand duwt tegen de wand en de bovenrand trekt ervan af, en gipsplaat is juist tegen dat trekken zwak.
In gasbeton horen gasbetonpluggen, en boort u zonder klopstand. Het materiaal is zo zacht dat een klopboor er een veel te ruim gat in maakt en de plug dan niets meer vastheeft.
Voor spiegels zonder lijst zijn er spiegelklemmen die onder- en bovenlangs over het glas grijpen. Die dragen het gewicht op de onderste klemmen en houden de bovenkant alleen tegen; dat is een prettige constructie, mits de onderste klemmen in de wand zitten en niet alleen in de tegel.
Tegenover een raam levert de meeste winst op
Een spiegel verdubbelt wat hij weerkaatst, en daarom is de plaatsing tegenover een raam vrijwel altijd de beste. Het daglicht komt binnen, wordt teruggekaatst de kamer in en bereikt hoeken die anders donker blijven. Het effect is het sterkst wanneer de spiegel het raam in zijn geheel vangt en niet slechts een strook.
Sta op de plek waar u meestal zit en kijk waar de spiegel dan naar wijst. Die controle vanaf de gebruikelijke plek in de kamer is belangrijker dan de theoretisch juiste wand.
Kijk kritisch naar wat er weerkaatst wordt
Een spiegel toont namelijk een beeld, precies zoals een schilderij dat doet, alleen kiest u dat beeld indirect. Weerkaatst hij een rommelige werkhoek, een deur naar het toilet of een kale wand met snoeren, dan verdubbelt hij precies dat.
Ga daarom altijd staan waar de kijker straks staat en beoordeel het spiegelbeeld als een foto. Een spiegel die uitkijkt op een plant, een raam of een mooi meubel doet zijn werk; dezelfde spiegel 2 m verderop kan een kamer juist onrustiger maken.
Dat geldt sterker naarmate de spiegel groter is. Een klein exemplaar toont een fragment dat het oog nauwelijks leest; een spiegel van 80 × 120 cm toont een half kamerbeeld, en dat wordt een tweede blikvanger of hij dat nu verdient of niet.
Vlak tegen de wand, en waarom dat telt
Controleer bij een grote spiegel of hij plat tegen de wand ligt. Staat hij onderaan iets naar voren, dan kijkt het glas licht omhoog en vertekent het spiegelbeeld: de kamer lijkt achterover te hellen en verticale lijnen lopen naar elkaar toe.
Bij een spiegel aan een koord is dat vrijwel onvermijdelijk, want een koord laat de bovenkant altijd iets van de wand af komen. Gebruik daarom bij spiegels liever twee D-ringen of een ophangrail dan een enkel koord.
Twee rubber dopjes onderaan houden het glas van de wand en voorkomen dat de spiegel bij het schoonmaken heen en weer schuift. Dat is bij een lijstloze spiegel bovendien de enige bescherming van de kwetsbare achterkant, waar de spiegellaag zit.
Vocht in de badkamer
De achterkant van een spiegel is de zwakke plek. Daar zit een dunne metaallaag met een beschermende lak eroverheen, en vocht dat langs de randen binnendringt tast die laag aan. Dat zijn de zwarte vlekjes die u bij oude badkamerspiegels langs de rand ziet.
Kies in een badkamer daarom een spiegel die als vochtbestendig wordt verkocht, houd hem enkele millimeters van de wand af zodat er lucht achter kan, en droog de onderrand af na het douchen. Een badkamer loopt tijdens en na het douchen flink op in luchtvochtigheid; de wettelijk voorgeschreven ventilatiecapaciteit van 14 dm³/s voor een badruimte is er precies op berekend om dat af te voeren, en waar die afvoer tekortschiet gaat een spiegel merkbaar sneller achteruit.
Wat er in andere vochtige of warme ruimtes wel en niet standhoudt, staat bij wanddecoratie per ruimte. Hang een spiegel ook niet direct boven een radiator. Het temperatuurverschil tussen de warme onderkant en de koude bovenkant geeft spanning in het glas en versnelt het aantasten van de achterlaag.
